بخش دوم سنگ مزارهاى دشت گرگان تركمن‌صحرا در منطقه دشتى گرگان تاريخى كه اكنون سرزمينش از شمال به رود اترك ، از جنوب به رود گرگان ، از غرب به سواحل شرقى درياى خزر و دو شهر بندر تركمن و گميشان و از سوى شرق به كلاله ، گليداغ و مراوه‌تپه ( منتهى اليه غرب استان خراسان ) محدود مىشود ، گورستان‌ها و تپه - گورستان‌هاى بسيارى ديده مىشوند كه اكثرا متعلق به هموطنان تركمان است . تعدادى از اين گورستان‌ها بخاطر آب‌گرفتگى زمين‌هاى مسطح و دشتى اطراف ، بر روى تپه‌هاى باستانى واقع شده‌اند كه در اطراف آن‌ها آثار تاريخى و فرهنگى ( بويژه سفال ) زيادى ديده مىشوند . نشانه‌ها و علائم قبور در اين گورستان‌ها به دو صورت سنگ مزار و چوب‌مزار به چشم مىخورند و از نظر شكل هم عميقا ريشه در آيين و اعتقادات قبيله‌اى و طايفه‌اى تراكمه دارند . به همين دليل براى معرفى اين گورستان‌هاى تاريخى و علائم روى قبور آن‌ها ، ضرورت دارد نخست سيرى كوتاه و فشرده در تاريخ و حيات اجتماعى اوغوزها و تركمانان داشته باشيم تا در زمان شرح و معرفى علائم قبور آن‌ها ، درك مطالب براى خوانندگان گرامى راحت‌تر باشد . مخصوصا آنكه در ضمن آن نگاهى هم بر دين و آيين‌هاى ويژه آن‌ها خواهيم داشت .